Wymagania dotyczące oznaczenia żywności nieopakowanej i pakowanej
Porady

Wymagania dotyczące oznaczenia żywności nieopakowanej i pakowanej

Jeśli sprzedajesz “luzem” w swoim lokalu np. ciasta, kanapki na wynos, a może jesteś producentem wyrobów garmażeryjnych, czy wyrobów cukierniczych - przeczytaj, a dowiesz się jak prawidłowo oznaczać żywność pakowaną i nieopakowaną.

Każda żywność przeznaczona do sprzedaży do klienta finalnego – zarówno opakowana jak i nieopakowana – podlega przepisom prawa żywnościowego. Najnowsze badania rynku pokazują dość dobry poziom znakowania produktów opakowanych wśród producentów. Niestety znakowanie żywności nieopakowanej nadal pozostawia wiele do życzenia.

ŻYWNOŚĆ NIEOPAKOWANA – CO TO TAKIEGO?

W prawie żywnościowym nie znajdziemy definicji „żywności nieopakowanej”. Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia określa natomiast pojęcie „opakowanie środka spożywczego” zgodnie z którym opakowany środek spożywczy oznacza określoną ilość środka spożywczego przeznaczoną w takiej postaci dla klienta finalnego lub zakładów żywienia zbiorowego, umieszczoną w opakowaniu w taki sposób, że zmiana zawartości nie jest możliwa bez otwarcia lub zmiany tego opakowania.

Wymagania dotyczące żywności nieopakowanej regulowane są w art. 44 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności (...) oraz w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych.

Zgodnie z tymi regulacjami żywność nieopakowana musi zawierać następujące informacje:

  • NAZWĘ ŚRODKA SPOŻYWCZEGO – nazwa określona w przepisach, w przypadku braku takiej nazwy nazwa zwyczajowa, a jeśli nie istnieje lub nie jest stosowana, przedstawia się nazwę opisową takiego środka spożywczego;
  • WYKAZ SKŁADNIKÓW:
    • poprzedzony nagłówkiem, który składa się lub zawiera słowo „składniki”,
    • obejmuje wszystkie składniki, które wymieniane są w kolejności malejącej, w momencie użycia ich do produkcji, rozpoczynając od tego, którego jest najwięcej, a kończąc na tym, którego jest najmniej,
    • składniki alergenne muszą zostać wyróżnione za pomocą pisma wyraźnie odróżniającego je od reszty składników,
    • zastosowanie składnika złożonego w czasie produkcji wymaga podanie w wykazie składników wszystkich jego komponentów,
    • w przypadku stosowania dozwolonych substancji dodatkowych pełniących określoną funkcję technologiczną w gotowym produkcie muszą być oznaczone nazwą kategorii, po której należy podać szczegółową nazwę dozwolonej substancji dodatkowej lub numer „E”;
  • KLASĘ JAKOŚCI HANDLOWEJ albo inny wyróżnik jakości handlowej, jeżeli zostały one ustalone w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych lub ich grup albo jeżeli obowiązek podawania klasy jakości handlowej albo wyróżnika wynika z odrębnych przepisów;
  • DANE PRODUCENTA.

W przypadku pieczywa należy podać dodatkowo:

  • MASĘ JEDNOSTKOWĄ;
  • INFORMACJĘ: „PIECZYWO PRODUKOWANE Z CIASTA GŁĘBOKO MROŻONEGO”, gdy został zastosowany taki proces technologiczny.

Informacje na temat żywności nieopakowanej, czyli sprzedawanej luzem / na wagę, powinny być dostępne w miejscu sprzedaży np. na wywieszce lub w formie katalogu produktów. Udostępnione informacje nie mogą wprowadzać w błąd ani dezorientować konsumenta.

ŻYWNOŚĆ OPAKOWANA

W przypadku produktów opakowanych, wyżej wspomniane informacje muszą zostać uzupełnione o następujące elementy:

  • WYKAZ SKŁADNIKÓW musi zostać uzupełniony o informacje dotyczące oznaczenia ilościowego składników:
    • obowiązkowe, gdy dany składnik lub kategoria składników występuje w nazwie środka spożywczego lub zwykle kojarzona jest z tą nazwą przez konsumenta; jest podkreślony w oznakowaniu słownie, obrazowo lub graficznie; jest istotny w celu odróżnienia go od innych produktów, którymi mógłby być mylony ze względu na jego nazwę lub wygląd;
    • wyrażony jest wartością procentową, która musi odpowiadać ilości składnika lub składników względem wyrobu gotowego;
    • znajduje się w nazwie lub wykazie składników w powiązaniu z danym składnikiem lub kategorią składników;
  • DATA MINIMALNEJ TRWAŁOŚCI / TERMIN PRZYDATNOŚCI DO SPOŻYCIA:
    • termin przydatności do spożycia stosuje się w przypadku wyrobów nietrwałych mikrobiologicznie, łatwo psujących się, które po upływie krótkiego czasu mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia człowieka;
    • w przypadku pozostałych produktów określa się datę minimalnej trwałości;
    • termin przydatności do spożycia poprzedza sformułowanie „należy spożyć do…”;
    • datę minimalnej trwałości poprzedza sformułowanie „ należy spożyć przed…”.
  • WARUNKI PRZECHOWYWANIA / WARUNKI UŻYCIA;
  • WARTOŚĆ ODŻYWCZA – informacja ta musi uwzględniać wartość energetyczną oraz ilość: tłuszczu, kwasów tłuszczowych nasyconych, węglowodanów, cukrów, białka, soli;
  • KOD IDENTYFIKACYJNY PARTII PRODUKCYJNEJ
    • jest to ilość środka spożywczego wyprodukowanego, przetworzonego lub zapakowanego w praktycznie tych samych warunkach;
    • kodem może być termin przydatności do spożycia lub data minimalnej trwałości, jeśli wystarczy to do identyfikacji partii;
    • jeśli nie można rozróżnić kodu identyfikacyjnego od innych informacji zawartych w oznakowaniu, należy go poprzedzić literą „L”;
  • ILOŚĆ NETTO ŻYWNOŚCI
    • może być poprzedzona wyrazem „masa netto”, „zawartość netto”;
    • wyrażona w jednostkach masy;
    • masa netto nie może uwzględniać tolerancji ±
  • KRAJ LUB MIEJSCE POCHODZENIA – należy podać, jeśli brak tej informacji mogłoby wprowadzić w błąd konsumenta, co do rzeczywistego kraju lub miejsca pochodzenia środka spożywczego zwłaszcza, gdy istnieją przesłanki, które mogłyby sugerować, że środek pochodzi z innego kraju lub miejsca;
  • INSTRUKCJA UŻYCIA.